โศกนาฏกรรมสำแดง

ได้อ่านนิยายเรื่องสมิงสำแดง (Lelaki Harimau) แต่งโดยคุณเอกา กุรณียาวัน (Eka Kurniawan) แปลเป็นภาษาไทยโดยคุณเพ็ญศรี พานิช 91E81BE0-F66B-4C77-B01E-D6ACD3E6EE0D

เป็นครั้งแรกได้อ่านนวนิยายอินโดนีเซีย 

แม้จะคุ้นๆ ว่าตอนเป็นเด็กเคยอ่านเทพนิยายหรือนิทานอินโดนีเซีย แต่ก็ยังไม่เคยอ่านที่เป็นนิยาย ซึ่งก็ไม่น่าจะหาอ่านได้ง่ายๆ ในตลาดหนังสือเมืองไทย 

เราได้รู้จักนิยายเรื่องนี้จาก Readery Podcast ไปหามาอ่าน 

นิยายถูกเขียนและแปลออกมาเป็นภาษาไทยด้วยถ้อยคำง่ายๆ อ่านติดตามได้ไม่ยาก แต่กลับแฝงบรรยากาศและความหมายข้างหลังได้ค่อนข้างลึกซึ้ง

นิยายเรื่องนี้เขียนโดยนักเขียนที่มีความสามารถคนหนึ่งของประเทศอินโดนีเซีย เป็นนิยายที่ได้รับการยอมรับเป็นวรรณกรรม เป็นนิยายที่อ่านแล้วได้ประสบการณ์การอ่านใหม่ 
วิธีการเขียนและเนื้อเรื่องของนิยายมีเอกลักษณ์ต่างจากที่พบในนิยายเรื่องทั่วไป ทั้งความแตกต่างด้านความคิด ความเชื่อ และวัฒนธรรม เป็นงานเขียนที่มีความเป็นตัวของตัวเองของนักเขียนค่อนข้างสูง 

 

นับเป็นนิยายที่ดีเรื่องหนึ่ง เนื้อเรื่องทำหน้าที่ความเป็นนิยายได้สมบูรณ์ ทั้งในแง่ของการให้ความบันเทิง การให้มุมคิดกับคนอ่านโดยการที่คนอ่านมองเหตุการณ์ต่างๆ ผ่านสายตาของตัวละครในเรื่อง และยังเล่าบรรยายชีวิตความเป็นอยู่ของคนอินโดนีเซียผ่านฉากหลังของเรื่อง
การอ่านนิยายที่มีการใช้ชีวิตประจำวันของชาวบ้านปกติเป็นฉากหลัง และมีกิจกรรมการใช้ชีวิตปกติเป็นองค์ประกอบของสถานการณ์ ให้เห็นภาพเกิดความเข้าใจอินโดนีเซียในอีกแบบหนึ่ง 
การอยู่ร่วมกันของวัฒนธรรมฮินดูและอิสลามสอดประสานกันอยู่ในการใช้ชีวิตประจำวันของผู้คน
ผู้เขียนสามารถบรรยายเหตุการณ์และบรรยากาศด้วยคำง่ายๆ ให้จินตนาการของคนอ่านนิยายทำงาน พาไปสัมผัสถึงการประนีประนอมของวัฒนธรรมต่างๆ ที่หลอมรวมเป็นรูปแบบการดำรงชีวิตของผู้คน 
คล้ายเป็นการเดินทางไปดูชีวิตผู้คนโดยมีผู้เขียนเป็นคนนำทาง

 

แม้ปมของเรื่องจะไม่ได้ใหญ่มาก แต่ก็ให้ข้อคิดสำคัญ เป็นความสามารถของผู้แต่ง 

ไม่ต้องเล่นใหญ่ด้วยปมใหญ่ ใช้ฉากความเป็นไปของชีวิตประจำวันทำให้เรื่องเข้าถึงได้ง่ายและจับต้องได้ แต่สร้างบรรยากาศดาร์คๆ หม่นๆ ใช้ความทุกข์ขยี้ปมในเรื่องสร้างแรงกระตุกให้เราคิดพิจารณา นี่คือความไม่ธรรมดา เห็นด้วยว่านิยายเรื่องนี้ควรถูกจัดเป็นวรรณกรรมที่ดีเรื่องหนึ่ง

 

มี 2 ประเด็นใหญ่ได้จากการอ่านนิยายเรื่องนี้ ทั้งสองนั้นเป็นเหตุนำไปสู่โศกนาฎกรรม คือ ปัญหาของการสื่อสารในแบบวัฒนธรรมเอเชีย และการปล่อยปล่ะให้ชีวิตเป็นไปตามสถานการณ์

 

เพียงแค่ได้สื่อสารกันให้เข้าใจ ให้รู้ว่าต่างฝ่ายต่างคิดต่างรู้สึกเช่นไร ให้รู้ว่าต่างคนต่างมีเหตุผลอะไร 

กลับนิ่งเฉยเสีย กลับปล่อยให้ความเงียบและช่องว่างระหว่างกันเป็นตัวอธิบายแทน นำไปสู่การตีความและความเข้าใจผิด 

ที่สุดก็บานปลาย และจบลงด้วย… ความรุนแรง ความทุกข์ และความเศร้า

ยิ่งเป็นคนในครอบครัวเดียวกัน กลับยิ่งมีปัญหา 

ด้วยการคิดว่าเป็นครอบครัวเดียวกันไม่ต้องอธิบาย การพังทลายของสถาบันครอบครัวเกิดขึ้นจากเหตุง่ายๆ เพียงแค่การปล่อยให้ต่างฝ่ายต่างตีความกันเองจากช่องว่างที่ถูกเว้นระยะไว้ระหว่างกัน 

 

และ ในเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นแต่ละวัน เราไม่สามารถควบคุมเรื่องต่างๆ ได้ทุกเรื่อง 

แม้ว่าบางสิ่งเกิดขึ้นโดยที่เราไม่สามารถควบคุมได้ แต่เราก็ยังสามารถเลือกได้ว่าตัวเราเองจะตอบสนองต่อสิ่งที่เกิดขึ้นนั้นอย่างไร
“ไม่มีอำนาจควบคุม แต่เลือกที่จะตอบสนองได้” เรื่องที่ดูจะปกติธรรมดาแต่ถูกละเลยเป็นปกติ 
ติดตามดูตัวละครในนิยายที่เต้นเร่าๆ ตามสถานการณ์ที่ไม่สามารถควบคุมได้ ทั้งยังตอบสนองต่อสถานการณ์ด้วยอารมณ์หรือปล่อยไหลไปตามเหตุการณ์โดยไม่ทำอะไรเลย ประหนึ่งไม่สามารถจะทำอะไรได้เลยจริงๆ แล้วจบลงด้วยโศกนาฏกรรม 

เป็นตัวละครที่คล้ายถูกเขียนขึ้นให้เป็นตัวละครที่โชคร้าย เป็นตัวละครที่ถูกเขียนบทให้ต้องยอมรับจุดจบอันเลวร้ายดั่งผู้ถูกชะตากรรมชำเรา
ที่แท้นั้น หายนะด้วยชะตากรรม หรือหายนะด้วยการเลือกแล้วว่าจะปล่อยให้มันเป็นไป 

เป็นการเลือกแล้วซึ่งการยินยอมให้สมิงสำแดงขึ้น …

ประเด็นนี้เวียนไปวนมาอยู่ในหัวอยู่นานหลังจากที่อ่านจบ… 

     

เป็นนิยายที่ดีครับ เรื่องไม่ยาวและได้ประสบการณ์การอ่านที่แปลกออกไป

ใครอ่านแล้วจะคิดถึงประเด็นเหล่านี้บ้างไหม กับโศกนาฏกรรมครอบครัวที่ไม่ควรได้สำแดงขึ้นมาเลย 

หรือนี้เป็นชะตากรรมที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้จริงๆ 

      

Support This Blog

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s